الگوهای دیپلماسی فرهنگی در جهان؛ از تهاجمی تا انقلابی، از نخبه‌گرا تا توده‌محور

نوع مقاله: علمی - تخصصی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی- مسائل ایران دانشگاه علامه طباطبایی

2 استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

امروزه، عرصه دیپلماسی دچار گستردگی و تنوع زیادی شده است و با عنوان‌های مختلفی مانند دیپلماسی عمومی، دیپلماسی رسانه‌ای، دیپلماسی فرهنگی و... خوانده می‌شود. دیپلماسی، بازوی اجرایی سیاست خارجی یک دولت است. مجموعه علوم، هنر، فنون و روش‌هایی که یک نقش‌آفرین در عرصه بین‌الملل یا دیپلمات در ارتباط با دیگر بازیگران بین‌المللی برای به دست آوردن یا حفظ منافع ملی خود به کار می‌بندد، دیپلماسی نام دارد. دیپلماسی فرهنگی، با محوریت فرهنگ و با ابزار قرار دادن آن در دیپلماسی اهداف خود را دنبال می‌کند. در این مقاله، در نظر داریم که با استفاده از روش فرامطالعه، الگوهای دیپلماسی فرهنگی کشورهای منتخب در میان کشورهای مختلف جهان را بررسی کنیم. این الگوها در سه حوزه کشورهای غربی، کشورهای اسلامی و قدرت‌های بزرگ آسیایی طبقه‌بندی شده‌اند. کشورهای غربی شامل ایالات متحد آمریکا و فرانسه، کشورهای اسلامی شامل عربستان و منظور از قدرت‌های بزرگ آسیایی، کشورهای ژاپن، ترکیه و هندوستان است. در نهایت، پژوهش حاضر به طراحی ساخت‌های مفهومی انجامیده است که می‌تواند پیش زمینه هرگونه سنخ‌شناسی الگوهای دیپلماسی فرهنگی قرار بگیرد. این ساخت‌های مفهومی عبارتند از الگوهای دیپلماسی فرهنگی تهاجمی و غیرتهاجمی، الگوهای دیپلماسی فرهنگی معطوف به نخبگان دانشگاهی و دیپلماسی فرهنگی معطوف به فرهنگ عامه.

کلیدواژه‌ها